Historie

Geschiedenis heeft mijn belangstelling. Ik doe graag archiefonderzoek. Op basis van die archieven en ook andere bronnen schrijf ik artikelen en boeken. De meeste artikelen worden gepubliceerd in het Jaarboek van de Historische Vereniging Rijswijk. Boeken schrijf ik op projectbasis. Daarnaast interview ik mensen over wat ze met betrekking tot een bepaald thema in hun leven heb-ben meegemaakt. Zo’n interview publiceer ik in de vorm van een ‘journalis-tieke versie’ op deze blog. Tenslotte ben ik als vrijwilliger bij het oral-history-project ‘Haagse Herinneringen’ betrokken. Daar werk ik mee aan de totstand-koming van zogenaamde DigiTales. Dit zijn korte filmpjes waarin mensen over vroeger vertellen met betrekking tot een bepaald onderwerp.

RIJSWIJK

Wim Holtkamp: ambassadeur van aardewerk uit Rijswijk. Wim, een ver familielid van me, is vertegenwoordiger geweest in potten en sieraardewerk. Zijn fascinatie voor aardewerk begon al vroeg.

Kees Kort en Bart Tent: kloppend hart van te Werve. Kees Kort en Bart Tent, beiden ver in de tachtig, zijn verknocht aan landgoed Te Werve in Rijswijk. Nog elke dag zijn ze er als vrijwilliger actief. Kees heeft zich verdiept in de flora en geeft rondleidingen. Bart legt zoveel mogelijk data vast in publicaties over de natuur en geschiedenis van Te Werve. Kees Kort is, bijna 92 jaar, op 28 oktober 2019 overleden.

Wim van den Berg: herinneringen aan het Julialaantje. Wim van den Berg is 96 jaar als ik hem interview. Hij weet zich feilloos diverse ‘geschiedenissen’ te herinneren die zich hebben afgespeeld aan het Julialaantje in Rijswijk. Hij vertelt graag, dus ik kom terug. Wim is op 23 maart 2017 overleden, ruim 100 jaar oud.

Wim van den Berg: herinneringen aan Rijswijk in de jaren ’20. Nog twee interviews volgen. Wim van den Berg vertelt honderduit over zijn ervaringen als kind en puber in de jaren ’20 in Rijswijk. Hij zingt zelfs stukjes uit een revue van Henri ter Hall. Wim is op 23 maart 2017 overleden, ruim 100 jaar oud.

Over mijn Arbeitseinsatz en overige oorlogservaringen. Dit is het verhaal van Jaap Nieuwmans (1922) uit Rijswijk. In de zomer van 2014 heeft hij zijn herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog opgeschreven en daarbij gebruik gemaakt van zijn zorgvuldig opgebouwde en bewaarde archief uit die tijd. Ik heb hem bij de redactie van zijn verhaal en de illustratie daarvan geholpen. Jaap is, 96 jaar oud, op 8 november 2018 overleden.

Opgroeien in een groot gezin. Toen ik Toos Holtkamp uit Rijswijk interviewde over haar jeugdherinneringen, fascineerde mij het grote gezin van vijftien kinderen waar zij uit kwam. Dat leverde een tweede interview op waaraan ook Henk, haar oudste broer, deelnam.

Albert van der Burg: ‘Nu is het erop of eronder!’ Ik heb het als een voorrecht ervaren Albert van der Burg (1919) te mogen interviewen over zijn deelname aan de Slag om Ypenburg. Het interview gaat over nog veel meer: het aanbrengen van loopgraven in Scheveningen en zijn krijgsgevangenschap in Duitsland vanaf 1943. Albert is in april 2016 overleden.

Ant Krijnse Locker: door hannah op handen gedragen. Weer zo’n prachtmens in Rijswijk: 84 jaar oud en nog steeds actief met een eigen praktijk aan huis. Ik heb het voorrecht haar op 20 januari 2015 te mogen interviewen. We hebben het vooral over haar werk als huidcoach. Ant is op 8 juli 2016 overleden.

Ko de Neve: een gedreven vrijetijdskunstenaar. Hij geloofde rotsvast in de educatieve waarde van sámen vrijetijdskunst beoefenen en was 22 jaar voorzitter van Amateurspalet, een vereniging van beeldende kunstenaars in vrije tijd te Rijswijk. Een fascinerende man!

Nel Kleisen – van Zijderveld: overtuigd lid van Amateurspalet. Nel Kleisen is al vanaf 1980 lid van Amateurspalet, een Rijswijkse vereniging van mensen die gezamenlijk optrekken in het beoefenen van hun hobby: creatief werk. Voor Nel Kleisen betekent dat vooral aquarelleren. Zij benadrukt in haar verhaal hoé belangrijk het is om dit in verenigingverband te doen. Nel is in augustus 2016 overleden.

Jo Vissinga: amateur in beeldende kunst. Op het moment van het interview is zij over de negentig en lid van Amateurspalet. Gedurende enkele jaren is ze er de penningmeester van geweest. Jo is op 24 december 2015 overleden.

Thérèse den Arend: Amateurspalet blijft uitdagen! Thérèse den Arend is secretaris en actief lid van Amateurspalet. Al vijfentwintig jaar beoefent ze technieken als keramiek, schilderen en modeltekenen. Uit het interview blijkt, hoeveel de vereniging voor haar betekent.

Dertig jaar tuinman-conciërge op ‘Huis te Lande’. Van den Dries vertelt over zijn ervaringen als tuinman-conciërge van 1959 tot 1989 op ‘Huis te Lande’, de eerste middelbare tuinbouwschool voor meisjes te Rijswijk. Van den Dries is op 28 april 2019 overleden.

Een gelukkige tijd op ‘Huis te Lande’. Dit artikel gaat over de tijd die Birgit Bergema-Sas in ‘Huis te Lande’, de eerste middelbare tuinbouwschool voor meisjes in Nederland, heeft doorgebracht.

Amateurspalet: geschiedenis van een vitale vijfenzestigjarige. Dit is de digitale geschiedenis van de Rijswijkse vereniging voor beeldende kunst ‘Amateurspalet’ vanaf haar oprichting op 19 november 1951 tot en met haar vijfenzestigste verjaardag in 2016.

Mijn zus zei: ‘Ga naar Huis te Lande!’ In dit interview vertelt Cyrilla Goeijenbier uit ‘s-Gravenzande over haar ervaringen als leerlinge op ‘Huis te Lande’, de eerste Nederlandse middelbare tuinbouwschool voor meisjes te Rijswijk.

De Stolwijkse Kaashandel: bijna zeventig jaar kaas en reform. Medio 2016 interview ik broer en zus  Ronald en Ivon Visser over hun familiebedrijf in Oud Rijswijk. Daaruit resulteert een artikel voor Jaarboek 2016  van de ‘Historische Vereniging Rijswijk’ (HVR). Dit gaat nu ook on line.

Tien pioniersjaren op ‘Huis te Lande’. Dit artikel beschrijft de geschiedenis van de eerste middelbare tuinbouwschool voor meisjes in Nederland te Rijswijk van de start van het onderwijs in 1907 tot de fotoreportage over de school in de Panorama tien jaar later.

Van Jonge Wachter tot Sint-Jozefgezel. In dit interview vertelt Jaap Nieuwmans, op dat moment bijna 95, over zijn lidmaatschap van de ‘Jonge Wacht’ en de Sint-Jozefgezellen in Rijswijk in de jaren dertig van de vorige eeuw.

Dertien jaar Sint-Jozefgezellen in Rijswijk. De Sint-Jozefgezellen zijn van 1929 tot 1942 actief geweest in Rijswijk. Er zijn twee notulen- en gedenkboeken bewaard gebleven. Die fungeren als hoofdbron voor dit artikel. ‘n Tweede, mondelinge bron is Jaap Nieuwmans (1922). Hij wordt gezel in 1938. Zie ook het artikel hierboven.

Ant Post: 20 jaar plezier op ‘Huis te Lande’. Dit interview verscheen als artikel in het Jaarboek 2013 van de Historische Vereniging Rijswijk (HVR), nú verschijnt het digitaal.

Frederik van Eeden en zijn sociale werk. Dit nooit gepubliceerde artikel van Margaretha Meyboom, bekend van de coöperatieve huishoudvereniging ‘Westerbro’ te Rijswijk plaats ik uit piëteit tot haar op deze blog. Het origineel bevindt zich in het Meyboom Archief van het Internationale Instituut voor Sociale Geschiedenis te Amsterdam.

Margaretha Meyboom en haar ‘heerlijke idealisten’ schetst het leven en werk van Margaretha Meyboom, die in Rijswijk vooral bekendheid heeft gekregen vanwege haar commune ‘Westerbro’ aan de Kleiweg, nu Sir Winston Churchilllaan, ongeveer tegenover de plek waar zich nu de Algemene Begraafplaats bevindt.

Les Fruits de la Paix de Ryswick is een kort artikel voor het Jaarboek 2019 van de Historische Vereniging Rijswijk (HVR). Het gaat over het gelijknamige schilderij dat ik in september 2018 in het Musée des Beaux-Arts te Tours in Frankrijk mocht bewonderen.

Kees Kort, Een jongen in Indië. Dit artikel gaat over de Rijswijker Kees Kort die van 1947 tot 1950 in Nederlands-Indië moest dienen. Met gemengde gevoelens kijkt hij in het artikel op die tijd terug. Hij voelt zich, met vele anderen, als veteraan niet erkend. Maar die waardering zal ooit komen, nu de visie op wat we inmiddels de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog noemen aan het kantelen is. Kees is op 28 oktober 2019 overleden.

 

DEN HAAG

Arbeidsmigranten bij Ed.Laurens: Turken en Joegoslavische vrouwen. Vanaf de jaren ’60 in de vorige eeuw heeft de directie van Ed.Laurens actief werknemers geworven in het buitenland: er kwamen Turken en Joegoslavische meisjes in de ‘Caballerofabriek’ te werken.

Een leven lang tussen de ramen. In dit artikel beschrijft Jaap Nieuwmans zijn arbeidzame leven van 44 jaar bij Constructiebedrijf en Machinefabriek ALTA N.V. aan de Binckhorstlaan in Den Haag.

Een leven lang tussen stalen ramen. In deze DigiTale die op de website van Haagse Herinneringen staat en waarvan ik graag de link verstrek, vertelt Jaap zijn eigen verhaal, ondersteund door foto’s die in elkaar overvloeien en daardoor op een filmpje lijken.

Van ‘Oude Mol’ tot ‘Koepel’ is een DigiTale die in het kader van het thema Jong: fuiven in de jaren ’60 tot stand gekomen is en die op de website van Haagse Herinneringen te zien én te beluisteren is. Elly van Wijk vertelt in deze DigiTale over haar herinneringen aan het dansen in de jaren zestig.

Ieplaan: vervlogen leegte. Mijn derde ‘productie’ bij Haagse Herinneringen is de Digi-Tale over de kinderjaren van Willy Koolwijk aan de Ieplaan in Den Haag.

Een leven lang tussen stalen ramen. Jawel, nog een keer de Digi-Tale over het arbeidzame leven van Jaap Nieuwmans, maar nú geheel zelfstandig vormgegeven en op You Tube gezet.

Oorlogsherinneringen in steen gebeiteld. Hierin vertelt Chiel de Jong vier korte verhalen over zijn herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Van één van die verhalen is bij het oral-historyproject ‘Haagse Herinneringen’ een zogenaamde Digi-Tale (filmpje) gemaakt onder de titel Slepen, slopen en verslapen.

Levendig als ‘De Turk’ is het filmpje waarin Astrid Vermolen vertelt over haar jeugd als dochter van een kermisexploitant uit de familie Vermolen, toentertijd een begrip in Nederland.

ADO zet in uw krachten! In deze DigiTale vertelt Harry Suiker over zijn hartstocht voor het clublied van ADO Den Haag en zijn pogingen om het nieuw leven in te blazen.

‘s Graven-Hage, Met de VOORNAEMSTE PLAETSEN En Vermaecklijckheden van Jacob van der Does is een korte beschrijving van het leven van de schrijver en een bloemlezing uit zijn gelijknamige werk, een stadsbeschrijving van Den Haag uit 1668, dit jaar precies driehonderdvijftig jaar gelden uitgegeven.

Weemoed heet het filmpje dat ik bij het project ‘Haagse Herinneringen’ samen met Anneleen Beek gemaakt heb over haar jeugd aan de Frankenslag in Den Haag en de fijne dagen die ze toentertijd op het Scheveningse strand doorbracht.

Bommen op je kop is wederom een filmpje van Anneleen Beek, deze keer over het bombardement van het Bezuidenhout in Den Haag op 3 maart 1945. Ik heb foto- en filmtechnische ondersteuning verleend.

Haar laatste boodschap is een filmpje waarin Anneke Borsje vertelt over de tragische dood van haar moeder tijdens het bombardement op 3 maart 1945  van het Bezuidenhout in Den Haag, juíst toen ze op weg was naar de slager. Ik heb Anneke geholpen bij het schrijven van haar tekst.

Leven in de Laak heet het filmpje waarin Leo Vlaar terugblikt op zijn kinderjaren in het Laakkwartier, een Haagse arbeiderswijk die door cohesie en burenhulp gekarakteriseerd wordt. Ik heb hem geholpen bij het inkorten van de tekst en de verdere vormgeving van het filmpje.

Onze tweede huiskamer is het filmpje waarin Nel Verkijk het verhaal vertelt van de koffietent ‘De Keulse Pot’ waar zij jaren lang met haar man Henk de zaak heeft gerund. Ik heb haar bij de tekst en de beelden geholpen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.