Naar een zichtbare maat

Ambrogio Lorenzetti, Effetti del buon governo in città, voorbeeld van een goed bestuurde stad in de middeleeuwen

In zijn boek De onzichtbare Maat, Archeologie van goed en kwaad gaat Andreas Kinneging uitgebreid in op de Europese Traditie, de Verlichting en de Romantiek. De twee laatstgenoemde rekent hij tot de Moderniteit. Als mens- en wereldbeeld doordenkt hij beide ‘tot hun uiterste consequenties’ en velt er een negatief oordeel over. De Europese Traditie echter ligt hem na aan het hart. Mede daarom is Effetti del buon governo in città van Ambrogio Lorenzetti als voorbeeld van goed middeleeuws bestuur opgenomen in het omslagontwerp. In mijn opiniestuk Naar een zichtbare maat beschrijf ik wat ik van het boek opgestoken heb en waar ik het met de auteur niet eens ben.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Waar blijft de tijd?

Het mysterie van de tijd van Carlo Rovelli is een verrijkend boek. Het voegt iets toe aan de noties van gemeten en beleefde tijd. Rovelli (1956), autoriteit op het gebied van de kwantumgravitatie, benadert tijd vanuit de natuurkunde. Hij doet dat met de kritische distantie van een filosoof. Wat hij te berde brengt druist in tegen wat het ‘gezonde verstand’ over tijd denkt. Dat probeer ik in enkele grote lijnen te schetsen in mijn opiniestuk Waar blijft de tijd? De tijd zal het leren!

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Kritiek van de kritische rede

Wie in deze tijd gebruikt nog zijn gezonde verstand? In ieder geval Bas Heijne. Zijn nieuwste essay MENS/ONMENS verdient alle lof. Hij denkt op het scherpst van de snede, zónder de nuances uit het oog te verliezen. In mijn opiniestuk Kritiek van de kritische rede reflecteer ik op één zin uit dat boek: ‘Toegeven dat jij en jouw partij het mis hebben, is het moeilijkste wat er is’.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

PERSOONLIJKE NOTITIES VAN MA

Keizer én filosoof, een zeldzame combinatie! In Marcus Aurelius komt dat samen. Hij bestuurt van 161 tot 180 het Romeinse Rijk. Ondanks zijn volle agenda, weet hij toch elke dag tijd te vinden om terug te blikken op wat er gepasseerd is, om te reflecteren over wat het betekent mens te zijn. Persoonlijke notities is er de vrucht van. Je hoeft het met zijn stoïcijnse denkwijze niet eens te zijn om toch pareltjes van gedachten uit dit werk te halen. Persoonlijke notities houdt ónze tijd, waarin de menselijke maat steeds meer uit het zicht lijkt te verdwijnen en relatief veel onbekwame presidenten op het regeringspluche zitten, een spiegel voor. Dat is de conclusie waar ik PERSOONLIJKE NOTITIES VAN MA, mijn opiniestuk, mee beëindig.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Twee keer Auschwitz

‘Auschwitz’ is voor mij in de eerste plaats een symbool: het staat voor alle vernietigingskampen waar tijdens de Tweede Wereldoorlog miljoenen mensen, vooral joden, de dood zijn ingejaagd. Er zijn overlevenden die over hun ervaringen in ‘Auschwitz’ geschreven hebben. Twee daarvan zijn Viktor E. Frankl en Primo Levi. Hun boeken, respectievelijk De zin van het bestaan en Is dit een mens, heb ik naast elkaar gelezen. Beide ‘morele reuzen’, die in het kamp overeind blijven en daarna weer een zinvol leven opbouwen, verschillen bij het schrijven in aanpak. Die van Frankl is wetenschappelijk, Levi vertélt. Inhoudelijk zijn er veel overeenkomsten. Frankl zet in zijn boek nog een extra stap: aan de beschrijving van zijn ervaringen in het concentratiekamp voegt hij de theorie van de door hem ontwikkelde logotherapie toe. Die blijkt voor onze tijd zeer actueel! In mijn opiniestuk Twee keer Auschwitz, Wat 174517 en 119104 te vertellen hebben ga ik op beide boeken in.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Amerikaanse topmusea

In oktober 2019 zijn Marcel en ik op vakantie geweest in de Verenigde Staten. We gingen vooral voor de architectuur, musea en natuur. Op die drie gebieden zijn we volop aan onze trekken gekomen. Hoogtepunten van architectuur hebben we genoten in onder andere Chicago en New York. Onderweg in onze huurauto hebben we kunnen genieten van de Indian Summer. Veel musea hebben we bezocht. Toppers bevinden zich vooral in New York en Washington. Het Museum of Modern Art (MoMA) in New York was net heropend na een ingrijpende verbouwing. Het was genieten geblazen. In één zaal waren interessante historische films te zien. De patio toonde beroemde beelden van onder andere Auguste Rodin en Alberto Giacometti. Het filmpje Museum of Modern Art, An Impression geeft een indruk. De National Gallery of Art in Washington met z’n West Wing, het oude gebouw, en East Wing, de nieuwbouw van L.M. Pei, heeft een zeer rijke collectie. Opvallend was de zaal met oude foto’s, waarvan sommige van vlak na de uitvinding van de fotografie dateren. Wat mij het meest heeft aangesproken is te bekijken in het filmpje National Gallery of Art, An Impression.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Het elfde en twaalfde gebod

Met plezier heb ik de pageturner De meeste mensen deugen van Rutger Bregman gelezen. De auteur gelooft rotsvast dat de mens van nature goed is. Als de mensheid hier massaal van uitgaat, zou dat weleens als een selffulfilling prophecy kunnen gaan werken. De ondertitel van het boek luidt Een nieuwe geschiedenis van de mens. Daar valt wel wat op af te dingen, want Bregman verklaart de periode van de jagers en verzamelaars zalig, maar de tijd daarna, die met het settelen van de mens begint, beschrijft hij hoofdzakelijk als rampzalig. Er zijn nauwelijks bronnen die dit kunnen staven. Er is dus voorzichtigheid geboden met het karakteriseren van tijdperken. Bovendien wisselt onze visie op het verleden voortdurend. Dat alles vertel ik Rutger Bregman in de gefingeerde brief Het elfde en twaalfde gebod.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment