Twee keer Auschwitz

‘Auschwitz’ is voor mij in de eerste plaats een symbool: het staat voor alle vernietigingskampen waar tijdens de Tweede Wereldoorlog miljoenen mensen, vooral joden, de dood zijn ingejaagd. Er zijn overlevenden die over hun ervaringen in ‘Auschwitz’ geschreven hebben. Twee daarvan zijn Viktor E. Frankl en Primo Levi. Hun boeken, respectievelijk De zin van het bestaan en Is dit een mens, heb ik naast elkaar gelezen. Beide ‘morele reuzen’, die in het kamp overeind blijven en daarna weer een zinvol leven opbouwen, verschillen bij het schrijven in aanpak. Die van Frankl is wetenschappelijk, Levi vertélt. Inhoudelijk zijn er veel overeenkomsten. Frankl zet in zijn boek nog een extra stap: aan de beschrijving van zijn ervaringen in het concentratiekamp voegt hij de theorie van de door hem ontwikkelde logotherapie toe. Die blijkt voor onze tijd zeer actueel! In mijn opiniestuk Twee keer Auschwitz, Wat 174517 en 119104 te vertellen hebben ga ik op beide boeken in.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Amerikaanse topmusea

In oktober 2019 zijn Marcel en ik op vakantie geweest in de Verenigde Staten. We gingen vooral voor de architectuur, musea en natuur. Op die drie gebieden zijn we volop aan onze trekken gekomen. Hoogtepunten van architectuur hebben we genoten in onder andere Chicago en New York. Onderweg in onze huurauto hebben we kunnen genieten van de Indian Summer. Veel musea hebben we bezocht. Toppers bevinden zich vooral in New York en Washington. Het Museum of Modern Art (MoMA) in New York was net heropend na een ingrijpende verbouwing. Het was genieten geblazen. In één zaal waren interessante historische films te zien. De patio toonde beroemde beelden van onder andere Auguste Rodin en Alberto Giacometti. Het filmpje Museum of Modern Art, An Impression geeft een indruk. De National Gallery of Art in Washington met z’n West Wing, het oude gebouw, en East Wing, de nieuwbouw van L.M. Pei, heeft een zeer rijke collectie. Opvallend was de zaal met oude foto’s, waarvan sommige van vlak na de uitvinding van de fotografie dateren. Wat mij het meest heeft aangesproken is te bekijken in het filmpje National Gallery of Art, An Impression.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Het elfde en twaalfde gebod

Met plezier heb ik de pageturner De meeste mensen deugen van Rutger Bregman gelezen. De auteur gelooft rotsvast dat de mens van nature goed is. Als de mensheid hier massaal van uitgaat, zou dat weleens als een selffulfilling prophecy kunnen gaan werken. De ondertitel van het boek luidt Een nieuwe geschiedenis van de mens. Daar valt wel wat op af te dingen, want Bregman verklaart de periode van de jagers en verzamelaars zalig, maar de tijd daarna, die met het settelen van de mens begint, beschrijft hij hoofdzakelijk als rampzalig. Er zijn nauwelijks bronnen die dit kunnen staven. Er is dus voorzichtigheid geboden met het karakteriseren van tijdperken. Bovendien wisselt onze visie op het verleden voortdurend. Dat alles vertel ik Rutger Bregman in de gefingeerde brief Het elfde en twaalfde gebod.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Kees Kort, Een jongen in Indië

Het is mei 2018. Ik ga naar Kees Kort. Ik weet, dat hij op het landgoed Te Werve is. Daar gaat hij elke dag naar toe. Hij is aan Te Werve verknocht. Al vijfenzeventig jaar is hij ermee verbonden. Eerst in dienst van Shell, nú als leider van een groep vrijwilligers die het landgoed onderhoudt. Het is één van de mooiste parken van Rijswijk. Die ochtend heb ik Kees nodig om mij gegevens te verstrekken over zijn vriend Chris Gutjahr, kenner van de bodem van Rijswijk, die net overleden is en wiens in memoriam ik voor het komende jaarboek van de Historische Vereniging Rijswijk (HVR) zal schrijven. Na het gesprek geeft Kees een exemplaar van zijn in eigen beheer uitgegeven memoires mee: Kees Kort, Een jongen in Indië, Memoires van een dienstplichtig huzaar 1947-1950. Thuis lees ik het boek en ben meteen verkocht! Hier moet ik iets mee voor het jaarboek van 2019! Zo komt het artikel Kees Kort, Een jongen in Indië tot stand, mét medewerking van Kees. Nog net op tijd, want op 28 oktober 2019 overlijdt hij.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Les Fruits de la Paix de Ryswick

Musée des Beaux-Arts, Tours, France

Begin september 2018 was ik op vakantie in Frankrijk. In Tours, vlakbij de schitterende kathedraal, bezocht ik het Musée des Beaux-Arts. In één van de zalen stond ik ineens oog in oog met het schilderij Les Fruits de la Paix de Ryswick. Dit beeldt de (door Lodewijk XIV vermeende) positieve gevolgen af van de Vrede van Rijswijk in 1697, die een einde maakte aan de Negenjarige Oorlog. Ik heb er een kort artikel aan gewijd voor het Jaarboek 2019 van de Historische Vereniging Rijswijk (HVR) onder de gelijknamige titel Les Fruits de la Paix de Ryswick.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Margaret Cavendish, feminist avant la lettre?

Margaret Cavendish

Margaret Cavendish

The Blazing World van Margaret Cavendish is in 1666 te Londen verschenen. In de Nederlandse vertaling De stralende wereld van Thomas Heij is het boek uitgebracht door ISVW Uitgevers. Op de voorkant staat het epitheton De allereerste feministische utopie. Is het boek werkelijk een utopie? En is het feministisch? In mijn commentaar Margaret Cavendish, feminist avant la lettre? ga ik op die vragen in.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Verenigde Staten oktober 2019

Chrysler Building met spits in art deco

De VS is een fascinerend land! Een lang gekoesterde wens om New York met z’n wolkenkrabbers en fantastische musea eens te bezoeken is in vervulling gegaan. Maar alleen de ‘grote plas’ oversteken voor die ene stad, dat is verhoudingsgewijs te kostbaar. Dus werd het een rondreis op maat, mét huurauto. Zo waren Chicago, Holland, Detroit, Niagara Falls, Geneva, Albany, Boston, New York en Washington in korte tijd binnen bereik.
De vraag bij thuiskomst ‘Heb je genoten?’ vind ik altijd moeilijk te beantwoorden. Het ervaren van zo’n groot land is niet in één woord te vangen. Het ligt genuanceerder. Laat ik het als volgt omschrijven: genoten heb ik van de architectuur, de musea, herfstbossen, eekhoorns en de mensen. Jawel, Amerikanen zijn aardig, behulpzaam en maken gemakkelijk een praatje met je. Maar hun samenleving is stevig in de tang genomen door een rauwe vorm van kapitalisme: parkeergarages vragen de hoofdprijs, op de nota’s van restaurants en hotels verschijnen alle soorten van ‘tax’, je betaalt vaak ‘fee’ en je wordt geacht bedienden in restaurants minstens vijftien procent fooi te geven. Daar moeten ze het van hebben. En dan heb ik het nog niet gehad over de vele zwervers en daklozen, wegwerpborden, -bekers en -bestek of over de epidemie aan tenten die fastfood verkopen.
Mijn fotoseries op Google Photos en Flickr laten vooral de bewonderenswaardige, fascinerende kant van het land zien.

Posted in Uncategorized | Leave a comment